Çapraz Fiyat Esnekliği Nedir? Formülü ve Pozitif Mallar

Çapraz Fiyat Esnekliği Nedir? Formülü ve Pozitif Mallar

Ekonomide esneklik olgusu son derece geniş kapsamlı olan bir olgudur. Çok değişik içinde türleri vardır. Bunlardan bir tanesi de çapraz fiyat esnekliği kavramıdır. Hemen çapraz fiyat esnekliği nedir sorusunun yanıtını vermek gerekir ise A malından talep edilmekte olan yüzdesel değişiminin B malının fiyatında olan yüzdesel değişim oranına eşit olmasına yapılmakta olan tanımlamadır.

Talebin Çapraz Fiyat Esnekliği Formülü

Talebin çapraz fiyat esnekliği formülü ise şöyledir: Çapraz Talep Esnekliği = X malının talep miktarındaki Yüzdelik değişme / Z malının fiyatındaki Yüzdelik değişme

Formül basitçe X malındaki miktar değişimiyle Z malının fiyat değişimindeki orana bakılır.

Talebin çapraz fiyat esnekliği standart formülü ekonomide şu şekildedir = (dQ / dP’)*(P’/Q)

İkame Mallar İçin Çapraz Fiyat Esnekliği Kaçtır?

İkame mallar için çapraz fiyat esnekliği daima 1den büyüktür. Yani pozitiftir.

Çapraz Talep Esnekliği Pozitif Olan Mallara Ne Ad Verilir?

Çapraz talep esnekliği olan pozitif olan malların değeri 1 den büyüktür. Bu mallara verilen isim ikame mallardır. Eğer değer 0 değerinden küçük ise mallar tamamlayıcıdır. Eğer değer 0 değerine eşit ise o zaman da bağımsız ya da bir diğer deyiş ile ilişkisiz mallar durumu söz konusudur.

Talebin Fiyat Esnekliği

Talebin fiyat esnekliği için ifade edilecek olgu şöyledir: İlgili malda talep edilmekte olan miktarın fiyatta ortaya çıkmış olan değişimlere yüzde kaç oranında tepki koyacağını otaya koyan bir durumdur. Talep esnekleri içinde olan olgularından bir tanesidir. Tamamen fiyat ile ilgili olan bir durumdur. Fiyat esnekliği doğası gereği her zaman için negatif değerli olan bir durumdur.

Sıfır ile eksi sonsuz arasında değişir. Talebin fiyat esnekliğini belirleyen çok değişik faktörler vardır. Bunlar arasında psikolojik ve sosyolojik faktörler, bireysel olan faktörler, ilgili malın türü, mevcut piyasanın dar ya da geniş olarak tanımlanması, hizmet veya malın yakın ikamesinin olup olmaması gibi parametreler belirler.

İkame Malın Esnekliği Nedir?

İkame malın esnekliği ekonomide esneklik olgusu içinde olan bir kavramdır. Konuyu biraz daha açmak gerekir ise A malının ikamesi durumunda olan B malının fiyatında eğer bir artış olur ise o zaman tüketici durumunda olan bireyler kim olursa olsun A malına yönelir ve A malına talep artar hale gelir.

İkame olan malların fiyatlarıyla talep edilmekte olan miktarlar arasında daima pozitif bir bağ vardır. Bu da sonuca pozitif olarak yansır. Çapraz fiyat esnekliği olgusu içinde olan bir kavramdır.

Arz Esnekliği Ve Arzın Fiyat Esnekliği

Arz esnekliği nedir sorusunun yanıtı şu şekildedir: Piyasadaki mevcut fiyat değişiklikliği  karşısında ki, istenilen miktarda meydane gelen değişiklik biçiminde gösterilen tepkimenin derecesini ölçen bir ekonomi kavramıdır.Arz esnekliği ekonomide bir katsayı ile tanımlanan olgudur. Bir başka ifade ediş biçimi ile bir metanın arz durumunun kendi fiyatına göre olan durumudur.

Arzda olan değişim oranının fiyatta olan değişim oranına bölündüğü zaman ortaya çıkar. Arz fiyat esnekliği olarak adlandırıldığı gibi bir diğer ifade ediliş biçimi de yay esnekliği biçimindedir. Arz esnekliği temel olarak ekstrem bir durum olmadıkça pozitif çıkar. Bunun en önemli nedeni ise arz değişimlerinin fiyat değişimleri ile aynı yönde olmasından kaynaklanır.

sıkça sorulan sorular

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Çapraz Fiyat Esnekliği Tanımı

Çapraz Talep Esnekliği (ÇFE), bir malın fiyatı değiştiğinde iki mal arasındaki ilişkiyi ölçer. Peki bir X firmasının geliri %20 artarsa, bu Y firmasına olan talebi nasıl etkiler? Başka bir deyişle, bir ürüne olan talebin diğerinin fiyatındaki değişimden nasıl etkilendiğini hesaplar.

Talebin Çapraz Fiyat Esnekliği üç tür malı kapsar; ikame mallar, tamamlayıcı mallar ve ilişkisiz mallar. ÇFE belirleyerek aralarındaki ilişkiyi belirleyebiliriz.

Örneğin, pozitif ÇFE iki mal ikame mallardır. Bunun nedeni, bir malın fiyatı arttığında, şimdi daha ucuz olan diğer mal için talep yaratmasıdır. Buna karşılık, tamamlayıcı bir malın negatif bir ÇFE’si vardır. Dolayısıyla, bir malın fiyatı yükseldiğinde, aslında karşılaştırılan malın talebini azaltır.

Çapraz Fiyat Esnekliği Formülü ve Örnek

Talebin çapraz fiyat esnekliği = X m malında talep edilen miktardaki yüzdeklik değişme / Z malının fiyatında yüzdelik değişme

Diyelim ki X firması fiyatlarını yüzde 10 artırdı. Aynı zamanda Z firmasına olan talep yüzde 5 artıyor. Yani bu durumda yüzde 5 olan talepteki değişimi yüzde 10 olan fiyat değişikliği ile böleriz.

ÇFE = Z talebinde yüzde 5 artış / fiyatta yüzde 10 artış = 0,5.

Bu çok iyi, ama bu ne anlama geliyor? Peki sonuç üç kategoriye ayrılabilir:

ÇFE > 0 – iki ürün/hizmet ikame mallardır . Bu, Pozitif Çapraz Fiyat Esnekliğini gösterir.

ÇFE < 0 – iki ürün / hizmet tamamlayıcı mallardır ve Negatif Çapraz Fiyat Esnekliğini gösterir

ÇFE = 0 iki ürün/hizmet ilgisizdir.

YORUMLAR YAZ