Fırsat Maliyeti Nedir? Sabit, Azalan, Artan ve Örnek Hesaplama

Fırsat Maliyeti Nedir? Sabit, Azalan, Artan ve Örnek Hesaplama

Fırsat maliyeti nedir? Bu kavramı son derece geniş kapsamı olan ve farklı alanlarda insanların karşısına çıkmakta olan bir kavramdır. Genel olarak tabir etmek gerekir ise fırsat maliyeti işin özünde bir tercihtir. En genel ana hatları ile ilgili tüm alanları kapsayacak bir biçimde ifade etmek gerekir ise fırsat maliyeti farklı bir seçim yapılması durumunda, kaçırılan diğer en iyi alternatif olan seçimin değeridir.

Fırsat maliyeti genel olarak ele alındığında üç ana biçimdedir:

  • Tüketiciler açısından olan FM
  • Üretim yapanlar açısından FM
  • Kamu harcamaları açısından FM

Burada ikinci en iyi olan alternatiftir. Burada  vazgeçilen en yüksek maliyetli alternatif ile ekonomik seçim fırsat maliyetini oluşturur.

Fırsat Maliyeti Örnekleri

Fırsat maliyetine verilebilecek olan örneklerden bazıları şunlardır:

  • Tüketiciler açısından ele alındığı zaman kişinin alacağı tek bir elbiseye ayrıacağı paranın yerine olan diğer elbisenin maliyetidir.
  • Üretim sektörü açısından bakıldığında bir firmanın yeni üreteceği araba için diğer benzer üretim alanı ikinci en iyi alternatiften vazgeçilmezidir.
  • Kamu sektörü açısından ele alındığı zaman da Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin eğitim için yapacağı yatırım için sağlık yatırımlarını ikinci plana atmasıdır. Sonuçta her tercihin bir vazgeçiş olduğu göz ardı edilmemelidir.
  • Kişinin yüksek lisans yapması iş yaşamına girmesinin fırsat maliyetidir
  • Kişinin İtalya’ya geziye gitmek için ayırdığı para yerine bu parayı arabayı almak için harcamasıdır.

Fırsat Maliyeti Hesaplama

Fırsat maliyeti hesaplama aşağıda yazılı olduğu biçimdedir:

Fırsat maliyeti= vazgeçilmiş olan en iyi alternatif – seçmiş olduğunuz seçenek biçimindedir.

Bunu şu şekilde bir örnek ile tanımlamak formülün daha akılcı olmasını sağlayacaktır:  Herhangi bir firmanın 1000 TL’lik hisse senedini almaya karar verdiğiniz zaman bu yatırımdan 300 TL’lik kazanç elde edebilirsiniz. Lakin bir başka şirkete  yapacağınız yatırımdan 500 TL’lik karı kaçırdıydanız o zaman fırsat maliyeti 500-300=200 TL bir fırsat maliyeti vardır.

Fırsat maliyetinde tek bir seçim üzerinden olan seçimler söz konusudur. Diğer olasıklıklar işin içinde yoktur.

Fırsat Maliyeti Eğrisi

fırsat maliyet eğrisi

Fırsat Maliyeti Nasıl Ortaya Çıkar?

Fırsat maliyetinin ortaya çıkması bir birim artırmanın karşılığında bir malın üretim miktarını vazgeçilmezi gerekli olan başka bir malın fırsat maliyetini meydana getirir.

Sabit Fırsat Maliyeti

Sabit fırsat maliyeti üstte yer alan grafikten de net bir biçimde görülebileceği gibi bir metanın imalatı sırasında belli bir birim artırması yapılır iken diğer metadan vazgeçilmiş olan miktar değerinin sürekli bir biçimde sabit kalma durumudur. Burada vazgeçilen meta hep aynı oranda kalır.İşin püf noktası buradadır. Sabit maliyet yazımıza da göz atabilirsiniz.

Azalan Fırsat Maliyeti

Azalan fırsat maliyeti için söylenebilecek olan şey ise şu şekildedir: Bir metanın imalatı esnasında bir birim üretilmek için diğer metadan bir birim azaltma yapılıyor ise o zaman ortaya çıkan fırsat maliyeti azalan fırsat maliyetidir.Dış bükey bir durum söz konusudur.

Artan Fırsat Maliyeti

Son olarak artan fırsat maliyeti için söylenebilecek olan ise şu şekildedir: Bir metanın imalatı sırasında imalatını 1 birim değerinde artırma karşılığı durumunda 2 katı durumunda vazgeçilmek durumunda kalınan başka bir metanın fırsat maliyetini ortaya çıkaran durumdur. Eğrisinden de görüleceği gibi eğri iç bükeydir.

sıkça sorulan sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Fırsat Maliyeti Nedir?

Fırsat maliyeti, iki veya daha fazla seçenek arasından seçim yaparken kaybettiğinizin değeridir. Karar verdiğinizde, yaptığınız seçimin sizin için daha iyi sonuçlar doğuracağını hissedersiniz, bunu yaparak ne kaybederseniz kaybedersiniz. Bir yatırımcı olarak fırsat maliyeti, yatırım seçimlerinizin her zaman ani ve gelecekteki kayıplara veya kazançlara sahip olacağı anlamına gelir.

Fırsat Maliyetinin Önemi Nedir?

Fırsat maliyetini anlamak, daha iyi kararlar almanıza yardımcı olabilir. Tarttığınız her seçeneğin potansiyel maliyetlerini ve faydalarını tam olarak anladığınızda, daha bilinçli bir karar verebilir ve seçiminizin herhangi bir sonucu için daha hazırlıklı olabilirsiniz.

Fırsat Maliyeti Örnek

Diyelim ki banka hesabınızda 100.000 TL var ve buna hemen ihtiyacınız yok. Bu parayla birçok seçeneğe sahip olabilirsiniz. Örneğin, bu parayı sadece tutabilir veya bu parayı hisse senetlerine yatırabilirsiniz. Diyelim ki, bu parayı akıllıca bazı iyi hisse senetlerine yatırsaydınız ve bir yıl sonra 100.000, 120.000 TL olurdu. Öte yandan, nakit yatırım yapmak yerine bu parayı boşta tutarsanız, fırsat maliyetiniz 120000 ile 100000 arasındaki fark, yani 20.000 TL olacaktır.

 

 

YORUMLAR YAZ