Gelir Ortaklığı Senedi Nedir? Özellikleri, Zamanaşımı, Kullanımı

<strong>Gelir Ortaklığı Senedi Nedir? Özellikleri, Zamanaşımı, Kullanımı</strong>

Gelir ortaklığı senedi devlete ait kurum ve kuruluşların gelirlerine ortak olunmak için çıkarılan senetlere verilen isimdir. Devlete ait olan ve halkın yararlandığı tüm hizmetler için gerekli olan; barajlar, köprüler, karayolu, elektrik santrali, demir yolu, hava limanları, deniz limanları ve telekomünikasyon sistemlerinden elde edilen gelirlerden ortak olmak için alınmaktadır.

Gelir ortaklığı senedi hem devlet bütçesine katkı sağlayan hem de faizsiz yatırım yapmak isteyen yatırımcılar için gelir elde edilebilecek bir araçtır.

Devletin kurum ve kuruluşlarına ortaklık sağlayan senet ana senedi ve kuponlardan oluşmaktadır. Gelirin paylaşılması için Merkez Bankasında bir fon hesap açılarak kurumun gelirleri buraya aktarılıp vadesi gelen senet sahiplerine payları oranında dağıtılmaktadır.

Bu ortaklık senetlerinde enflasyon oranının üzerinde gelir taahhüt edilmektedir. Bu durum enflasyon oranının artması durumunda gelir ortaklığına konu olan faaliyetlerinde zamlanmasına yol açmaktadır.

Gelir Ortaklığı Senedi Menkul Kıymet Midir?

Menkul kıymetler yatırım amacıyla alınan bir yerden başka bir yere taşınabilen kıymetli evraklar olarak kabul edilmektedir. Menkul kıymetlerin özellikleri arasında çıkarılmaları için Sermaye Piyasası kurulundan izin alınması gereken alan kişilere ortaklık ve alacak hakkı tanıyan evraklardır.

Menkul kıymetler arasında hisse senetleri, tahviller, kar zarar ortaklığı belgeleri, intifa senetleri, hazine bonoları, devletin veya kamu tüzel kişilerinin bono ve tahvilleri, gelir ortaklığı senetleri, finansman bonoları, banka bonoları, 2 yıl ya da daha fazla süreli ipotek edilmiş borç ve irat senetleri yer almaktadır. Bu senetler menkul kıymetlere dâhil olan senetlerdir.

Gelir Ortaklığı Senedi Nasıl Alınır?

Devlete bağlı olan kamu ve kuruluşların halka açılması ile gelirlere ortaklık açılması sonucunda gelir ortaklığı senedi alınmaktadır. Senedi almak için gerekli işlemleri yaptıktan sonra bankalar üzerinden başvurular netleştirilerek alımlar gerçekleştirilmektedir.

Gelir ortaklığı senedi başvuruları onaylandıktan sonra istenilen kurum veya kuruluşa ait gelir ortaklığı kabul edilerek kazanç elde etmek mümkün olmaktadır. Senedin alınmasından sonra gerçek ve tüzel kişiler gelir ortaklığı hakkına sahip olabilmektedir.

Gelir Ortaklığı Senedi Özellikleri Nelerdir?

Gelir ortaklığı senedi kısaca GOS olarak adlandırılmaktadır. Ülkemizde çıkarılan kanunlara göre Kamu Ortaklığı Fonu Yönetmeliği yalnızca Kamu Ortaklığı İdaresine sağlanmaktadır. Anonim ortakların gelir ortaklığı senedi çıkarmaları mümkün olmamaktadır.

Gelir ortaklığı senedi özelliklerini şöyle sıralamak mümkündür.

  • Gelir ortaklığı senedi pay senedi olmadığı gibi senet sahibi kişi senedi çıkaran kurum veya kuruluşun ortağı olmamaktadır.
  • Senet sahibi gelir elde edilen bir veya daha fazla kuruluş gelirlerinden pay alabilmektedir.
  • Kar dağıtımında vade bulunmaktadır. Senet vadesi 3 veya 5 yıl olarak belirlenebilmektedir.
  • Senedin en önemli özelliği her an paraya çevrilebilmesidir.
  • GOS hamiline yazılmaktadır. Gerçek ve tüzel kişilikler hak sahibi olmaktadır.
  • GOS gelir getirisi kurum veya kuruluşun geliri ile artabilmektedir.
  • Çıkarılma amacı devlet kaynaklarına ek gelir imkânı sağlamanın yanında yatırımcıya da faizsiz kazanç elde etme imkanı tanımaktır.

Gelir Ortaklığı Senedi Zaman Aşımı

Gelir ortaklığı senedi yatırımcıya yeterli kar elde edildiği takdirde ödeme imkânı sunmaktadır. Örneğin bir kuruluş üzerinden alınmış gelir ortaklığı senedi ile kuruluşun gelirleri neticesinde kar elde edildiğinde yatırımcıya pay verilmektedir. Tesis veya kuruluşun gelirleri ile pay doğru orantılı olarak belirlenmektedir. Tesis kar etmediği durumlarda gelirden elde edilecek pay zaman aşımını ortaya çıkarmamaktadır. Ödeme yapılmaması durumunda ortaklığın iflası veya ortaklığın iflasının talebi mümkün olmamaktadır. İçerdiği risk ise finansal bir varlık türü olarak ortaklığın iflası mümkün olmaması ile ilgili bir risk taşıması olmaktadır.

Gelir ortaklığı senetleri enflasyon oranının üzerinde gelir sağlama taahhüdü barındırmaktadırlar. Bu nedenle enflasyon ve faiz oranları düşmediği durumlarda gelir ortaklığına konu olan hizmetlerin fiyatları da artmaktadır.

Gelir Ortaklığı Senedi Ne İçin Kullanılır?

Devlete ait kamu kurum ve kuruluşları üzerinden ek gelirleri arttırmak için böylece altyapı yatırımlarına devlet bütçesi dışında kaynak sağlamak için gelir ortaklığı senetleri çıkartılıp kullanılmaktadır.

Devlet bütçesine katkı sağlamak için kullanılan gelir ortaklığı senetleri Sermaye Piyasası için de hareket sağlayan bir araç olarak kullanılmaktadır. Devlet ve yatırımcılar için de fayda sağlayan araçlardır.

Yatırımcılar açısından ise gelir ortaklığı senetleri faizsiz kazanç elde etme fırsatı sunan istenildiğinde paraya çevrilebilen kıymetli evraklar olarak kullanılmaktadır. Bedelli Sermaye Artırımı yazımız ilginizi çekebilir.

Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları

Sıkça Sorulan Sorular

Gelir Ortaklığı Senedi Nedir?

Devlete, kamuya ait mallara, ürünlere, kurumlara ortak olunduğunda verilen senettir. Köprüler, barajlar, demir yolları örnek olarak verilebilir

Gelir Ortaklığı Senetleri Nasıl Alınır?

Kamuya ait mallar, halka açıldığı zaman alınır. Bunun için devlet tarafından belirlenen bankalar ile iletişime geçmek gerekir.

YORUMLAR YAZ