Sistematik Olmayan Risk Nedir? Örnekleri Türleri ve Kaynakları

Sistematik Olmayan Risk Nedir? Örnekleri Türleri ve Kaynakları

Sistematik olmayan risk nedir? Riskler kendi içinde özellikle finansal açıdan ele alındığında iki ana başlık altında toplanır. Bunlar sistematik olan riskler ve sistematik olmayan risklerdir. Bu yazıda sizlere ana hatları ile sistematik olmayan riskler hakkında temel bilgiler en anlaşılır düzeyde verilecektir.

Sistematik Olmayan Risk Nedir?

Kısaca sistematik risk nedir sorusunun yanıtını vermek gerekir ise şu şekilde bir açıklama yapılabilir: Sistematik olmayan risk her firmanın kendi özelinde olan risklerdir. İşletmeler bu tür risklere kolayca müdahale edebilir. Önlem alabilir. Müdahale edilebilir. Artık risk, spesifik risk ve çeşitlendirilebilir türde olan risk biçiminde de adlandırılır.

Sistematik olmayan riskler her zaman için elimine edilebilir. Belli bir şirket için dar kapsamda olarak değerlendirilebilecek olan risklerdir.

Sistematik Olmayan Risk Örnekleri

Sistematik olmayan risklere verilebilecek olan örneklerin başında bir fabrikada çalışan mavi yakalı yani emek eksenli olarak çalışan insanların çalışma koşullarından memnun olmadıkları için yapmış oldukları eylemler verilebilir.

Bu alanda verilebilecek olan bir diğer örnek ise seri üretim yapan firmanın A sınıfı tedarikçilerinden bir tanesinden almış olduğu malın istenen kalitede olmaması sebebi ile ortaya çıkan imalat problemleri gösterilebilir.

Bir şirketin hisse senedinde yaşanan durumlar da bu risk türü ile doğrudan alakalıdır.

Sistematik Olmayan Risk Türleri-Bileşenleri

  • Endüstriyel tarzda olan risk türleri: Endüstriyel tarzda ki riskler özellikle imalatta olan ve aktif olarak üretim yapan firmaların karşılaşmış olduğu ve/veya olabileceği risk çeşitleridir.
  • Yönetim tarzında olan riskler
  • Finansal türden olan riskler: Firmanın kendi maddi durumu ile doğrudan alakalı olan risk çeşitleridir.
  • Faaliyet tarzında olan riskler: Burada firmanın faaliyet yaptığı alan kaynaklı olan riskler yer alır.

Sistematik olmayan riskler sektörlere göre kendi içinde durumsal değişiklikler gösterir. Yani konuyu biraz daha açmak gerekir ise elektrik endüstrisinde olan sistematik olmayan riskler ile ulaşım sektöründe olan sistematik olmayan riskler vardır.

Burada önemli olan finans uzmanları tarafından sektör bazlı olarak risk analizlerinin bilimsel yöntemler ile yapıldıktan sonra gerekli adımların atılması gerektiğidir.

Sistematik Olmayan Risk Kaynakları

Sistematik olmayan riskin temel kaynakları arasında mikro ekonomik olan faktörlerdir. Sistematik olmayan risk kaynakları arasında ayrıca ilgili firmanın menkul kıymetleri de yer alır durumdadır. Sistematik olmayan risklerin güvenlik ile doğrudan alakası mevcuttur.

Sistematik Olmayan Risk Ölçüsü Nedir?

Sistematik olmayan risklerin en temel ölçüsü ya da ölçütü alanında uzman kişiler tarafından da ifade edildiği üzere şartlar ve durum ne olursa olsun ilgili firmaların finans birimleri ve yönetimleri tarafından yaşanan risk için gerekli tedbirlerin alınabiliyor olmasıdır. Yani üstte ifade edilen sistematik olmayan risk çeşitlerinden hangisi kaç tanesi firmaların karşısına çıkarsa çıksın ilgili birimler tarafından müdahele edilerek ortadan kaldırılabilirler.

Bu tür durumlarda firmanın yapısına göre uygulanan yöntemler vardır. Bunlar içinde en sıklık ile yapılanı firmanin portföy yapısının genişletilmesidir. Bu duruma bir tür B planı olarak da bakılması mümkündür. Eğer firmalar portföy çeşitlemesi yapar ise o zaman ortaya çıkan sistematik olmayan risklerin azaltılması kendiliğinden yapılmış olur. Lakin bu iş incelikleri olan bir iştir. Uzmanlar tarafından gerekli analizler ile yapılması gerekir.

Sistematik Olan ve Olmayan Risklerden Korunma Yolları

Sistematik riskler, sistematik olmayan risklerden farklı olarak çeşitlendirme yoluyla azaltılamaz. Bu riskleri yalnızca riskten korunma veya varlık tahsisi yoluyla azaltabilirsiniz.

Riske karşı korunma, fiyattaki herhangi bir olumsuz dalgalanma tehdidine karşı koymak için finansal araçların veya piyasa stratejilerinin kullanılması anlamına gelir. Hisse senedi piyasasında riskten korunmanın en yaygın yolu türev araçlardır.

Riskten korunmaya ek olarak, işletme portföyünüzün nakit, sabit getirili ve gayrimenkul gibi çeşitli varlık sınıflarını içermesini sağlayabilirsiniz. Bu varlık sınıflarının her biri, önemli sistematik değişiklikler durumunda farklı tepki vererek özkaynaktaki değer kaybını azaltır.

sık sorulan sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Sistematik Olmayan Risk Nedir?

“Sistematik olmayan risk”, “spesifik risk”, “çeşitlendirilebilir risk” veya “artık risk” olarak da bilinen riskler, belirli bir şirkete veya sektöre özgüdür. Bu riskler, tüm pazarı değil, yalnızca belirli bir organizasyonu etkileyen çeşitli iç faktörler veya dış faktörler nedeniyle ortaya çıkar.

Sistematik Olmayan Risk Örnekleri Nelerdir?

  • Bir sektörü etkileyen düzenlemelerde değişiklik
  • Pazara yeni bir rakibin girişi
  • Ürünlerinden birini geri çağırmak zorunda kalan bir firma (Örneğin, Samsung’un yanıcı hale gelmesi nedeniyle Samsung tarafından geri çağrılan Galaxy Note 7 telefonu)
  • Mali tablolarında hileli faaliyetlerde bulunduğuna maruz kalan bir şirket (Örneğin, Satyam bilgisayarlarının bilançolarını değiştirmesi)
  • Üst yönetimin taleplerini karşılaması için bir çalışan sendikası taktiği
YORUMLAR YAZ